زنجیره ی مباحث سرپرستی (بخش سوم: کوه نوردی، فردی یا گروهی؟)
پیشنهاد میکنیم، قبل از پرداختن به این بخش، قسمت های اول و دوم را مطالعه نمایید. در نوشتار پیشین، رویکردهای گوناگون به کوه نوردی مورد بررسی قرار گرفت و قرار شد که چارچوب پذیرفته ی ما برای بحث در مورد راهبری (سرپرستی)، کوه نوردی به عنوان یک "رشته ی ورزشی" باشد، نه چیز دیگر! یادآوری می کنم که این تلّقی به معنی نفی کوه نوردی به عنوان تفریح، شغل یا هدف زندگی نیست، گرچه شخصا به دلایلی با نان خوردن از کوه نوردی مخالفم. تکرار می کنم که مباحث راهبری، تنها به درد کسانی می خورد که کوه نوردی، رشته ی ورزشی آنهاست.
از آنجایی که راهبری و هدایت گروه تنها در فعالیتهای گروهی معنا می یابد، نخست باید به این پرسش کلیدی پاسخ دهیم که کوه نوردی ورزشی گروهی است یا فردی؟ بر این باورم که هم می توان تنها به کوه رفت، هم گروهی. هم میتوان سریع صعود کرد، هم آرام. هم می توان سبکبار و «برهنه» بالا رفت، هم با تجهیزات کامل. اصلا جاذبه ویژه و منحصر به فرد کوه نوردی در همین گستردگی و جورا جوری آن است. نباید این ویژگی را از کوه نوردی گرفت و آن را به سلیقه ی شخصی خود محدود کرد. در یکی از برنامه های بلند، توجهم به کوه نوردی جلب شد که ضمن صعود، سرعت خوبی داشت. ضمن پرس و جو درباره ی پیشینه ی کوه نوردی وی، دریافتم که صعود های انفرادی شاخص و در خور تحسینی داشته است. اما در آن برنامه، فرد مذکور در برقراری ارتباط با دیگران و هماهنگی با گروه، بشدت ضعف نشان می داد و پیوسته موجب برخوردهایی در تیم می شد. بعلاوه آمادگی و سرعت صعود وی نه تنها کمکی به تیم نمی کرد، بلکه عامل بروز ناهماهنگی و فرو پاشی در تیم بود ... .
چه بسا کسانی که صرفا برای صعود های انفرادی ساخته شده اند و چه بسا کسانی که توانمندیشان تنها در صعود های گروهی مجال بروز می یابد. پس کوه نوردی در سرشت خود نه صرفا فردی است نه مطلقا گروهی. این ماییم که بسته به ذوق، سلیقه و شخصیت مان باید ببینیم مناسب کدام گونه از کوه نوردی هستیم. وقتی بتنهایی صعود می کنیم، تصمیم گیری بسیار آسان است. اما در قالب گروه، سهم مان در تصمیم گیری با شمار اعضای گروه نسبت عکس دارد. البته ساختار گروه، روابط حاکم بر آن و چگونگی هدایت گروه بر سهم هر عضو در روند تصمیم گیری تاثیر می گذارند. پس مباحث راهبری برای کسانی که به کوه نوردی به عنوان ورزشی گروهی می نگرند ارزش ویژه دارد، گرچه بسیاری از مهارتهای راهبری در صعودهای تنها نیز به کار می آیند. نوشتار بعدی به بررسی ساختارهای گوناگون کوه نوردی جمعی می پردازد.
بخش های دیگر این مقاله در روزهای آینده در کوه نیوز قرار داده می شود ... (ادامه دارد)
نویسنده: دکتر ابوالفضل جوادی