زنجیره ی مباحث سرپرستی (بخش پنجم: گروه کوه نوردی - 1)
بهتر است قبل از مطالعه این بخش، قسمت های اول، دوم، سوم و چهارم این مقاله را بخوانید. در نوشتار پیشین، رویکردهای نظامی، گروهی و تیمی را بررسی کردیم. از آنجایی که رویکرد نظامی تناسبی با فعالیتهای ورزشی ندارد، ساختار مناسب برای کوه نوردی را باید میان دو گزینه ی «گروه» و «تیم» جست. موضوع این بخش، رویکرد گروهی به کوه نوردی است.
ویژگیهای گروه:
-
وجود آرمان یا هدف مشترک
-
عضویت قابل تعریف
-
وجود آگاهی و تعهد گروهی
-
وابستگی و یاری متقابل
-
...
عوامل موثر بر کارکرد گروه:
اندازه گروه: هر چه گروه بزرگتر باشد، فاصله میان اعضا و راهبر گروه بیشتر می شود و احتمال اختلاف و دوگانگی بالاتر می رود. علت تمایل برخی اعضا به هدایت گروه و خودداری برخی دیگر از مشارکت در این امر است. در گروههای بزرگتر، حجم مقررات رسمی، زمان لازم برای تصمیم گیری و احتمال جناح بندی نیز افزایش می یابد.
ترکیب اعضا: دو عامل ویژگیهای شخصی و نقش پذیری، نقطه ی متقابل یکدیگرند. اگر نقش پذیری (وظیفه مداری و رابطه مداری) پررنگتر باشد، گروه موفق می شود و اگر ویژگیهای فردی (خویشتن مداری) چیره باشد، گروه با ناکامی روبرو می گردد.
هدفها و هنجارها: هدفهای گروه از عوامل مهم موثر بر کارایی آن هستند. هدفها باید واقع گرایانه، قابل حصول، برانگیزنده و سازگاز باشند. هنجارها، ارزشهای نانوشته ولی مورد پذیرش اعضای گروهند که باید با هدفها هماهنگ باشند.
همبستگی: میزان همبستگی در گروه، به میزان انطباق اهداف گروهی و شخصی اعضا بستگی دارد. تمایل به حضور در یک گروه، موجب پذیرش اهداف گروه و پیدایش «اندیشه ی گروهی» می شود.
راهبری: سرپرست غیر رسمی هر گروه، معمولا با تجربه ترین، با نفوذترین و معتمدترین عضو آن است. رفتار این فرد و برخوردهای وی با مسائل و مشکلات گروه، اثری تعیین کننده بر کارایی گروه دارد.
بخش های دیگر این مقاله در روزهای آینده در کوه نیوز قرار داده می شود ... (ادامه دارد)
نویسنده: دکتر ابوالفضل جوادی