بهتر است قبل از مطالعه بخش ششم، قسمت های  اول، دوم، سوم، چهارم و پنجم این مقاله را بخوانید. در مبحث پیشین، موضوعاتی همچون ویژگیهای گروه، عوامل موثر بر کارکرد آن، اهداف و هنجارهای گروه، همبستگی گروهی و راهبری گروه مورد بررسی قرار گرفت. در این بخش، مراحل رشد گروه و عوامل موفقیت آن را مرور می کنیم.

مراحل رشد گروه: گروه های کوه نوردی نیز مانند هر گروه دیگر، چند مرحله را پشت سر می گذارند.

  1. مرحله ی شکل گیری: در این گام، برخی اعضای اولیه ی گروه یکدیگر را شناخته، برای فعالیت، محورهای مشترکی پدید می آوردند.
  2. مرحله ی رشد: در این مرحله، اعضای گروه تلاش می کنند، انسجام و یکپارچگی لازم را برای حرکت به سوی هدف مشترک پدید آورند.
  3. برقراری ضوابط: در این گام: تلاش می شود تا چارچوبی رسمی و مدون برای همکاری و تعامل درون گروهی پدید آید.
  4. بهبود کارکرد: در این دوره از رشد گروه، کوششها معطوف به توسعه و گسترش یکپارچگی و هماهنگی میان اعضا و راهبری گروه است.
  5. پایان ماموریت (انحلال): هر گروهی پس از دستیابی به هدفهای تعیین شده، فلسفه وجودی خود را از دست می دهد. در این حالت یا گروه خود را منحل می کند یا رو به اضمحلال می رود.

نکته: دو راه حل برای جلوگیری از انحلال یا اضمحلال گروه وجود دارد:

الف) تیم سازی و ارتقاء ساختار گروه

ب) توسعه گروه و تعیین چشم اندازها و اهداف تازه

اثر بخشی گروه، وابسته به حضور عوامل زیر است (مولینز ـ ۱۹۹۹)

  • اعتقاد به هدفهای مشترک
  • احساس تعهد نسبت به گروه
  • پذیرش ارزشها و هنجارهای گروه
  • وجود حسّ اعتماد متقابل در گروه
  • تصمیم گیری به روش اجماع (اتفاق نظر)
  • جریان آزاد اطلاعات در گروه
  • وجود فضای باز برای نقد و مخالفت
  • حل و فصل اختلافات توسط اعضای گروه
  • ناچیز بودن خطاها و مشاجرات

بخش های دیگر این مقاله در روزهای آینده در کوه نیوز قرار داده می شود ... (ادامه دارد)

نویسنده: دکتر ابوالفضل جوادی