زنجیره ی مباحث سرپرستی (بخش هفتم: تیم کوه نوردی)
قسمت های اول، دوم، سوم، چهارم ، پنجم، ششم.
در دو نوشتار پیش، درباره ی ساختار گروه کوه نوردی بحث کردیم. در این بخش به بررسی "تیم" می پردازیم. در یک نگرش کلی، باید گفت که " تیم" همه ویژگی های "گروه" را دارد. اما علاوه بر آن اختصاصاتی دارد که گروه فاقد آن است. تیمها معمولا کوچکتر از گروهها هستند، عمر آنها درازتر است و اعضای آنها با طرح و نقشه ی قبلی ـ بصورتی که ظرفیتها و مهارتهایشان کامل کننده یکدیگر باشند - انتخاب می شوند.
تفاوتهای تیم و گروه:
-
تصمیم گیری در تیم با تبادل نظر و رسیدن به اجماع صورت می گیرد ولی در گروه، روش تصمیم گیری آمرانه برقرار است.
-
مهارتها و تخصصهای اعضای تیم، مکمل یکدیگر است ولی در گروه چنین نیست و مهارتها بصورت تصادفی کنار هم قرار می گیرند.
-
تیم بصورت یک کّل یکپارچه مسئولیتی را به عهده می گیرد ولی گروه، مجموعه ای از افراد جداگانه است که هر یک مسئولیت کار خود را به عهده دارد.
-
حاصل کار تیم بمراتب بالاتر از مجموع کارکردهای اعضای آن است ولی عملکرد گروه در بهترین حالت حاصل جمع کارکردهای اعضای آن و گاهی از این هم کمتر است.
-
پاسخ گویی در تیم، فردی و جمعی است ولی در گروه فقط یک نفر پاسخگو است.
-
در تیم درجاتی از عدم تمرکز راهبری دیده می شود حال آنکه در گروه، راهبری متمرکز است.
-
بحث و تبادل نظر تیم، روندی مستمر و همیشگی است ولی در گروه بصورت موردی و تصادفی است.
-
تصمیم گیری برای حل کردن مشکلات تیم، توسط اعضا صورت می گیرد ولی در گروه، معمولا وابسته به رده های بالاتر تصمیم گیری است.
حال با توجه به تفاوتهای بالا بسادگی می توان دریافت که تشکلهای گوناگون کوه نوردی در برنامه های مختلف، گروهی عمل می کنند یا تیمی. همچنین با توجه به تفاوتهای بالا می توان نتیجه گرفت که ساختار تیمی می تواند بمراتب موفق تر و موثرتر از ساختار گروهی باشد. به بیان ساده تر، کوه نوردانی که در یک دسته کوچک ولی با ترکیب ثابت و با شناخت کامل از تواناییها و محدودیتهای یکدیگر به کوه نوردی می پردازند و برای تصمیم گیری از تمامی ظرفیتها و تجارب موجود در تیم استفاده می کنند، به موفقیت های بزرگی دست می یابند. مهمترین مزایای ساختار تیمی را می توان چنین برشمرد:
هم افزایی (synergy): این مهمترین برتری تیم بر گروه است. محصول نهایی عملکرد تیم بمراتب فراتر ار مجموع کارکردهای اعضای آن است. ویژگی هم افزایی در گروه دیده نمی شود.
هماهنگی: ارتباطات و تعاملات عمیق و گسترده ی میان اعضای تیم موجب بهبود هماهنگی و افزایش سطح مهارت و تجربه می گردد.
انعطاف: تقسیم کار درتیم، خشک و جامد نیست و بین اعضای آن همکاری و همیاری برقرار است.
تعهّد: سطح تعهّد اعضای تیم و میزان رضایت آنها از فعالیت با هم، بمراتب بیش از گروه است.
بخش های دیگر این مقاله در روزهای آینده در کوه نیوز قرار داده می شود ... (ادامه دارد)
نویسنده: دکتر ابوالفضل جوادی